Algorand ve Sağlık Sektöründeki Avantajları

Bu makale Algorand’ın sağlık sektöründeki avantajlarına ve kullanım örneklerine odaklanacaktır.



1.0 SAĞLIK SEKTÖRÜ İÇİN ALGORAND KULLANIMI

Günümüzde en büyük sektörlerden biri sağlık sektörüdür. Sektör ne kadar büyük olursa sorunlarıda bir o kadar büyük oluyor. Sağlık sektöründe bazı sorunlar ve tıkanıklar için harika bir çözümümüz var bunun adı ALGORAND. Aşağıda dünya sağlık örgütünün yayınladığı raporlar var burada sektörün ne kadar büyük olduğu rakamlar ile anlaşılıyor.



Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından yayınlanan rapor, dünyada sağlık hizmeti harcamalarının yılda 7,3 trilyon doları bulduğunu, bunun da küresel gayri safi yurt için hasılasının yüzde 10’una denk geldiğini ortaya koydu. Sağlık harcamalarında ilk 10 içinde yer alan ülkelerde, kişi başına yılda 5 bin dolar üstü harcama yapılırken, bu sıralamada son 10 içinde yer alan ülkelerde ise kişi başı harcanan para yılda 30 doları geçmiyor. 2016 yılı rakamlarının temel alındığı rapora göre, yıllık toplam 7,3 trilyon dolar olan sağlık harcamalarının 5,6 trilyon doları kamu tarafından karşılanıyor.Rapora göre, zengin ülkelerde kamu, kişi başına ortalama 2 bin 257 dolar ödüyor.Sağlık harcamaları için orta ve ortanın üstü gelir grubundaki ülkelerin hükümetleri, her bir vatandaşı için yılda 270 dolara kadar, orta gelir gelir grubunun altındaki ülkelerin hükümetleri ise 58 dolar kaynak ayırıyor. 


1.1 Hastahane İçin algorand


Bildiğiniz gibi sağlık sektöründe en büyük aslan payını hastaneler alıyor.Her gün, her ay biz yada bir yakınımız hastaneye gidiyor ve sağlığını yoluna koymak için hastaneden yardım alıyor.Bu hastaneler için data ve hasta kayıtlarında bilgilerinin çalınmasına yol açabilir.Bunu korumanın bazı yolları vardır.

Örneğin hasta kayıtlarını blockchain kayıt defterinde kayıt etmek ve istenildiği zaman yetkili kişilerin o deftere ulaşması.Eğer kayıtlar Blockchain kayıt zincirinde kayıt altına alınırsa bunun değiştirilmesi ve çalınması imkansız hale gelecektir.


1.2.Eczaneler İçin Algorand


Her birimiz hasta olmasak bile en ufak bir rahatsızlığımız olduğunda hemen ilaçlara başvururuz.Bu yaptığımız davranış acı eşiğimizin düşük olması ve biran önce ağrılarımıza son verme isteğimizden gelmektedir.Tabi ki bu tamamen yanlış bir alışkanlıktır çünkü doktorun yazmadığı ilaçları kullanırsak hayatımızı riske atabiliriz. Diğer bir sorunda kötü niyetli insanların veya doktorların yasadışı ilaç ticareti yapması.Burada bahsedilmek istenen olay yeşil veya kırmızı reçeteler veya pahalı ilaçlar için bazı kişilerin yasadışı yollara başvurmaBunun önlemini almak için neler yapılabilir ? Eczaneler sistemlerini tamamen blockchain kayıt zincirine aktarabilir ve kayıtlarını orada güvenli olarak saklayabilir.Bu şu anda bazı datalar tarafından yapılıyor ama bu tamamen güvenli bir yol değil kötü niyetli kişiler bu dataya ulaşabilir ve istediği gibi değişiklik yapabilirler ama bu kayıtlar blockchain defterine kayıt edilirse bunu değiştirmek artık imkansız hale gelecektir.

Örneğin bir hastaneye gittiniz ve doktorunuz size bir ilaç yazdı. Doktor Hastane ve eczane ortak blokzincir defter kayıtlarını girerek hastanın kaydını yapar ve ilaçlarını bu defter üzerine kayıt eder daha sonra hasta eczaneye gider ve eczacılar kayıt defteri sistemine girerek doktorun yazdığı ilaçları ve dozları görebilir.Bu sayede hem tam oranında doz ve tam olarak doğru kişiye ilacını teslim edebilirler.


1.3 İlaç Depoları İçin Algorand


Tabiki ilaç depolarıda benzer sorunlar ile karşı karşıya. Buradaki sorun tedarik zincirinin kontrolü.Peki buna çözüm olarak ALGORAND ne sunabilir ?

Tedarik zincirinin dijital bütünlüğü, fiziksel güvenliği ve uçtan uca görünürlüğünü sağlama: Eczane depoları akıllı sözleşmeler yazarak sistemlerini blockchainde kayıt altına alabilir.Bu tedarik zincirini korumanın ve yönetmenin harika bir yoludur.Peki bunu yerine getirmek için bazı sorunlarla karşılaşabiliriz eğer eczane depoları  datalarını bu siteme geçerse maliyet ile nasıl başa çıkabilir , bütün depoların kayıtlarını nasıl tutabilir , bunun güvenliğini nasıl sağlayabilir ? Maliyet, ölçeklenebilirlik, merkeziyetsizlik bu sorunlara çözüm olarak geliştirdiğimiz :

ASC1 akıllı sözleşme protokolüne göz atabilirsiniz. https://www.algorand.com/what-we-do/technology

Algorand blok zincirinde güvensiz uygulama ile maliyet ve risk azaltılırken, bu sözleşmelerin anında yerine getirilmesine izin verilir. Mevcut geliştirme engellerini ortadan kaldıran Algorand’ın Katman-1 çözümü, görülmemiş hız, daha az karmaşıklık ve önemli ölçüde daha düşük maliyetlere sahip kullanım vakalarının çoğunu çözüyor. Bu ilk sürüm, mevcut akıllı sözleşme kullanım örneklerinin önemli bir bölümünü alıyor ve bunları Algorand platformunun performansından faydalanmalarını sağlayacak şekilde uyguluyor. Algorand, akıllı sözleşmelerin yeteneklerini daha da geliştirmek için ACS1’lerde yenilik yapmaya devam edecek.

Yukarıda bahsedilen çözümler sayesinde eczane depoları sorunsuz bir şekilde kayıtlarını tutabilir, koruyabilir, düşük maliyet harcar ve bütün bunları hızlı bir şekilde yapabilir.

Bir eczane deponuz var ve her gün binlerce eczanenin ilaç stoklarını takip etmeniz , stok transferi yapmanız ve bütün bunları kayıt altına almanız gerekir. Eğer bunu blockchain defteri ile kayıt altına alırsanız bunu kolayca yapabilirsiniz.Tedarik zincirinizi kolayca yönetebilirsiniz.Eczane ve eczane depoları ortak kayıt üzerinde çalışacağı için bu iki taraf içinde harika bir çözümdür. Eczaneler stok eksiklerini sisteme girer, eczane depoları girilen bu kayıtları görebilir ve buna anında karşılık vererek tedarik zincilerini yönetebilir.

1.4 Toplum Sağlığı Takibi

Dünyanın şu andada gündemde olduğu gibi en büyük sorunu toplum sağlığını korumaktır.Günümüzde sadece 3 ay içinde bütün dünyaya yayılan COVİD-19 virüsü bütün hayatımızı etkisi altına almıştır. Peki toplum sağlığını nasıl koruyabiliriz.

Bunun için toplum sağlığı bozulmadan yani virüsler ve hastalıklar yayılmadan önlemini almak en iyi seçenektir.Peki buna çözüm olarak neler yapılabilir.ALGORAND buna çözüm olarak ALGORAND 2.0 geliştirdi. Bunun için herkes merkezi olmayan uygulamalar yani DAPPS yazabilir ve bunu insanların kullanımına açabilir. Peki bunu nasıl yapabilirler ? Örneğin;

Devlet ve kamu otoriteleri toplum sağlığını korumak için düzenli olarak algoritmalar geliştirebilir ve bunu ALGORAND DAPPS uygulamaları ile hayata geçirebilir. Örmek vermek gerekirse bazı hastalıkların algoritmaları vardır COVİD-19 örneği ile gidersek Algoritma aşağıdadır:






Örneğin bunun için bir uygulama geliştirdik ve yukarıdaki algoritmalara göre düzenledik. İnsanlar uygulamaya girerek ateşinin ve solunum yolunu sorununun olup olmadığını seçebilir ve sonucunu yetkili kişilere gönderebilir. Böylece hastaların takibi ve hastalıkları kolayca yapılabilir ve toplum sağlığı bu şekilde daha kolay ve hızlı bir yol ile korunabilir.

2.0  SAĞLIK SEKTÖRNDE ALGORAND KULLANIMININ AVATAJLARI VE GETİRECEĞİ TASARRUFLAR



2.1 Sağlık Sektöründe Data ve Kayıtlar 


2019 yılında, bulut bilişim altyapı hizmetleri için tüm dünya çapında toplam 107 milyar dolarlık harcama yapıldı. 2018 yılına göre yüzde 37 artan bulut bilişim harcamalarının üçte biri Amazon’un bulut bilişim bölümü AWS tarafından yapıldı.


Sağlık Sektöründe Veri Merkezi ve BT Yatırımları 2.7 Trilyon Dolara Ulaşacak
Bir bireye sıkı sıkıya bağlı ve çoğu zaman değiştirilemez olan, tıbbi geçmiş veya detaylı doktor teşhisleri gibi özel nitelikli kişisel verilerin saklanması ve yönetilmesi de daha fazla yatırım ve regülasyonu beraberinde getiriyor. Zira sağlık sektöründe toplanan bilgi ve verilerin diğer sektörlerle kıyaslandığında daha büyük hassasiyet ve önem arz ettiği inkâr edilemez. Öte yandan, verilerin ülke içerisinde barındırılması hususunda da düzenlemeler yer almaktadır. Bu bağlamda, diğer alanlarda faaliyet gösteren kurum ve kuruluşlara kıyasla veri yönetimi noktasında, benzersiz ve daha kritik problemler yaşayabilen sağlık kuruluşları, siber güvenlik ve veri merkezi yatırımlarını artırarak uzun vadede etkili güvenlik çözümleri almaya başladı. Bir araştırmaya göre harcamaların 2021 yılına kadar 2.7 trilyon dolara ulaşması bekleniyor

Yukarıdaki rakamları göz önüne aldığımızda sağlık sektöründe harcamaların büyük bir kısmı bulut altyapısına ve bt altyapısına harcandığını görebiliriz.ALGORAND ve BLOCKHAİN kayıt sisteminin en büyük avantajlarından biriside bütün kayıtların blok zinciri altyapısında daha düşük maliyetli ve daha güvenli olması.

2.2 Sağlık Sektöründe Doktor Harcamaları


Sağlık sektöründe en büyük harcamaların bir kısmına doktorlara ödenen maaşlar oluşturuyor.Bütün hastalık alanlarında olmasa bile bazı hastalıklar için bunun önüne geçilebilir. Örneğin yukarıdada bahsettiğimiz gibi ALGORAND DAPPS’ları geliştirerek belirli algoritmalar doktorların yerini alabilir ve sadece internet üzerinden bazı hastalıklar teşhis edilebilir.Buda bazı doktor harcamaların ve masrafların önüne geçebilir.

2.3 Sağlık Sektöründe İlaç Harcamaları ve İsrafı


Eğer hastane, czane depoları, eczaneler ve hastalar blockchain kayıt sistemine adapte olursa çöpe atılan ilaçların ve bunun için yapılan harcamaların önüne geçilebilir.

İlaç israfı için yapılan bazı araştırmaların sonucu:

İlaç İsrafı raporunda, evlerdeki ilaçların % 60‘ının, kutusu dahi açılmadan çöpe gittiği gerçeği yer alıyor. Eczanelerde dahi ilaçların % 7 ‘si, “kullanım süresi dolduğu için” çöpe atılıyordu.
Antibiyotiğin % 44‘üne ise hiç dokunmuyorduk.

* İlaç sektörünün 2007 büyüklüğü 10.9 milyar YTL.
* Türkiye’nin 2010 yılında dünya ilaç tüketiminde ilk 10’a çıkması bekleniyor.
* 2006’da 1.2 milyar kutu ilaç satılırken, 2007’de bu rakam 1.3 milyar dolara çıktı.
* Sektör 2007’de kutu bazında yüzde 8, tutar bazında yüzde 14.5 oranında büyüdü.
* Avrupa’da yıllık kişi başı ilaç tüketimi 500, ABD’de 900, Türkiye’de 100 ise dolar.
* Türkiye’deki en büyük 20 ilaç firmasının 15’i yabancılara ait.
* Türkiye’de toplam ilaç harcamalarının genel sağlık harcamalarına bilinen oranı yüzde 25 civarında.

3.0 Algorand Anket Uygulamalarına Nasıl Öncülük Ediyor?



Şu Anda Kullanılan Covid Uygulaması
ALGORAND sağlık sektörü için öncü projelerden birisi. Gündemimizde olan ve bütün dünyayı etkisi altına alan COVİD-19 virüsü için geliştirilen uygulamaya bir örnek :
https://ireport-covid.app/ Burada COVİD-19 ile ilgili bir araştırma anket örneğini görebilirsiniz. Bu tür araştırmalar bu tür salgın ve hastalıkların araştırılması ve sonuçlarının değerlendirilmesi için önem teşkil ediyor.Uygulamaya ait ekran görüntüleri aşağıdadır.



Yukarıdaki anket COVİD-19 için araştırma yapmanın harika bir yolu. ALGORAND ile DAPPS geliştirerek bu tarz sorunlara çözümler bulabilirsiniz. Tek yapmanız gereken bir geliştirici olarak ALGORAND ekibine katılmak.